RecensiesRomans

Recensie: Als je het licht niet kunt zien, Anthony Doerr

Al maandenlang staat de roman All the Light We Cannot See van Anthony Doerr hoog in de Engelstalige bestsellerlijsten. In februari verschijnt de Nederlandse vertaling Als je het licht niet kunt zien, en kan het Nederlandse publiek kennismaken met deze prachtige en aangrijpende roman over de oorlog, maar ook over de kracht van technologie, verbeelding, gesproken woorden en over lot en liefde.

Koop dit boek: Paperback

Diamanten, ze groeien in de diepten van de aarde waar het licht niet bijkomt, maar zijn bijna verblindender dan de zon. Een zo’n diamant is de ‘Zee der Vlammen’, een blauwe diamant met een rode gloed in het midden. De diamant is het onderwerp van legendes, waarvan de belangrijkste is dat de bezitter ervan niet zal sterven. Die zoektocht naar onsterfelijkheid is de drijvende kracht achter het verhaal dat Anthony Doerr in zijn roman op hartstochtelijke wijze vertelt.

Heldin van het verhaal is Marie-Laure, een blind meisje dat opgroeit in Parijs maar door het uitbreken van de oorlog samen met haar vader haar toevlucht zoekt in het idyllisch gelegen Saint-Malo. De vader van Marie-Laure doet er alles aan om zijn dochter een zo gewoon mogelijke opvoeding te geven. Hij maakt bijvoorbeeld tot in detail een miniatuur van de plek waar ze wonen, eerst van hun wijk in Parijs en later van hun nieuwe thuisstad Saint-Malo. Met haar vingers moet ze deze uit het hoofd leren en vervolgens vertalen naar de juiste verhoudingen: zoveel stappen naar de bakker, zoveel stappen naar het museum waar haar vader werkt.

Als je het licht niet kunt zien springt heen en weer in de tijd, met korte hoofdstukken die zorgen voor een hoog verteltempo. We beginnen in 1944, als de geallieerden op het punt staan Saint-Malo in te nemen. Marie-Laure bevindt zich alleen in een groot huis, terwijl om haar heen de granaten vallen en huizen in ruïnes veranderen. Enkele straten verderop vinden we een jonge Duitse soldaat terug, die bedolven raakt onder de ingestorte muren van het hotel waar zijn eenheid verbleef.

De verhalen van die twee personages raken elkaar, maar voordat we zien hoe, neemt Anthony Doerr ons mee op een reis door het verleden. En zo komen we uit bij een weeshuis in een Duits mijndorpje, waar Werner opgroeit en zijn bijzondere technische talenten al snel opvallen. Hij repareert zelfstandig een radio, en samen met zijn zusje luistert hij vol bewondering naar stemmen en muziek uit de oneindige verte. Dankzij zijn liefde voor het knutselen aan technische apparaten kan hij verder leren, maar al snel wordt duidelijk dat zijn toekomst anders is dan hij zich voorstelde. Het Duitse leger heeft behoefte aan slimme maar bovenal vaderlandlievende soldaten, hoe jong ze ook zijn.

Anthony Doerr creëert een fantasierijke wereld vol mythische verhalen, fabels en avonturen, waarbij de thema’s ‘licht’ en ‘radiogolven’ een grote rol spelen. Het licht bijvoorbeeld dat je voor je ziet als je je ogen dicht hebt – of wanneer je niet kunt zien. ‘Open je ogen en zie zoveel je kunt voordat ze voor eeuwig sluiten,’ zegt een innerlijke stem tegen Werner. En zoals de radio vertelt over een wondere wereld die Werner niet kan zien vanuit het duistere Duitsland, hoort Marie-Laure over een wereld – en leeft ze in een wereld – die ze niet kan zien vanwege haar blindheid. Met dank aan haar verbeeldingskracht ziet ze echter minstens zoveel als de mensen om haar heen.

Anthony Doerr heeft aardig wat pagina’s nodig om zijn verhaal te vertellen, maar uiteindelijk is geen zin in zijn roman overbodig. Als je het licht niet kunt zien is een bijzonder en overtuigend verhaal dat je laat zien dat zelfs in de donkerste tijden mensen in staat zijn hun eigen belangen minder zwaar te laten wegen dan die van een ander. Elk hoofdstuk is als het ware een steentje van een knap en gedetailleerd vormgegeven huis, of om het anders te zeggen, elk hoofdstuk is een radiogolf van een meeslepend hoorspel waarin alles perfect op zijn plek valt.

Als je het licht niet kunt zien / Anthony Doerr / Vertaling: Eefje Bosch / The House of Books / Paperback: 19,99

Review: 5 van de 5


Koop dit boek


2 reacties

  • Recensie: “Als je het licht niet kan zien” van Anthony Doerr

    Een zesjarig Frans meisje, een achtjarige Duitse weesjongen, een 133 karaats diamant “Zee der Vlammen”, Parijs, Zollverein en Saint-Malo zijn de hoofdingrediënten van de spannende, meeslepende en vlot geschreven roman “Als je het licht niet kan zien”, tegen de achtergrond van WOII.
    Marie-Laure LeBlanc woont samen met haar vader Daniël LeBlanc in Parijs, waar hij hoofdslotenmaker is in het Natuurhistorisch Museum.
    Marie-Laure werd op haar zesde blind en oriënteert zich in Parijs middels een door haar vader exact gemaakte maquette van de stad.
    Wanneer ze Parijs ontvluchten omdat de nazi’s naderen, heeft haar vader de diamant mee in zijn reistas.
    Na een reis vol hindernissen bereiken ze Saint-Malo, waar ze hun intrek nemen in het huis van familie.
    Opdat zijn dochter normaal zou kunnen functioneren, maakt hij voor haar een maquette van Saint-Malo.
    Werner Pfennig woont met zijn zusje Jutta in het weeshuis van Zollverein, een mijnstad in de buurt van Essen.
    Werner is al heel vlug begeesterd van techniek en wetenschap. Hij is een kei in het bouwen, ombouwen en herstellen van radio’s.
    Werner sluit aan bij de Hitlerjugend en krijgt de kans zich in radiotechniek te bekwamen, voor hij naar het front wordt gestuurd.
    De wegen van Marie-Laure en Werner kruisen zich in Saint-Malo.
    Anthony Doerr beschrijft in dit boek op meesterlijke wijze het leven van een gewoon Frans gezin en de indoctrinatie van jonge Duitse mannen in oorlogstijd.
    Verraad, jaloezie, omkoping, verrijking, verzetstrijd tegenover liefde, genegenheid, respect voor alle mensen welke ook hun afkomst is, zijn enkele van de thema’s die in het boek aan bod komen.

    “Als je het licht niet kan zien” is zonder twijfel het boek van 2015.
    Graag geef ik dit boek vijf sterren.

    Peeters Pierre

  • Dit is gewoon een pareltje van een boek die ik niet uit handen kon leggen. Het boek nam me van de 1ste tot de laatste bladzijde mee in een ontroerend, meeslepend verhaal zo mooi beschreven dat ik alles rond me vergat en helemaal in het verhaal opging en spijt had dat ik de laatste bladzijde had bereikt. Een echt aanrader Ik geef dit boek ook met volle overtuiging 5 sterren.

Reageer op dit artikel

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *