# Type minstens 1 karakter om te zoeken # Klik op enter om te zoeken of ESC om te sluiten

Boven is het stil

Auteur: Gerbrand Bakker

Er zijn maar weinig Nederlandse romandebuten die nationaal en internationaal zo goed onthaald werden als Gerbrand Bakkers Boven is het stil. Het boek won enkele Nederlandse prijzen, werd genomineerd voor een reeks andere en kreeg in 2010 zelfs de prestigieuze internationale Impac Award, met een vette prijzenpot van maar liefst 100.000 euro. Ook volgde er in 2013 een verfilming, door regisseur Nanouk Leopold. Boven is het stil is een oer-Nederlands boek: aards en rauw, verstild, met geen woord teveel.
Lees de volledige recensie »

Bestellen

Dit boek kopen? Zoek naar dit boek bij de volgende winkels:

Categorie:

Beschrijving

Boven is het stil is een loflied op de schoonheid van de natuur, een boek over weilanden, water, vogels, ijs in sloten en meertjes, koeien, schapen, twee aardige ezels, en één bonte kraai. Maar in de uitgestrektheid van deze natuur kan men snel in zijn eenzaamheid verdrinken. Daarom is het verhaal van Helmer, boer tegen wil en dank, ook het verhaal van een knagende hunkering naar het onbekende. Helmer doet zijn vader naar boven; het is tijd om schoon schip te maken. Hij haalt de woonkamer en de voormalige ouderlijke slaapkamer leeg, schildert de boel en koopt nieuwe spullen. Ooit had hij een tweelingbroer, Henk, de lieveling van zijn vader, degene die de boerderij zou overnemen. Maar van de ene op de andere dag werd Helmer tot opvolger gebombardeerd, door vader uit de stad gehaald en onder de koeien gezet. In het drassige laagland, met alleen het snuiven van de koeien en het gemekker van de schapen die de stilte nu en dan doorbreken, verzorgt hij de dieren en zijn oude vader. Als de buurman naar Denemarken emigreert, komt Helmer vooralsnog niet verder dan fantaseren over een andere toekomst, misschien in een ander land. Een onverwachte brief en een even onverwacht bezoek maken dat hij zich niet langer kan verstoppen voor de wereld en voor zichzelf. Gerbrand Bakker is erin geslaagd, bij de lezer prachtige en dubbelzinnige beelden op te roepen, die doen denken aan de film De Poolse bruid. Een magistraal debuut en een beeldend en ontroerend portret van een man te midden van de oer-Hollandse elementen.

  1. Martijn

    Martijn

    Er zijn maar weinig Nederlandse romandebuten die nationaal en internationaal zo goed onthaald werden als Gerbrand Bakkers Boven is het stil. Het boek won enkele Nederlandse prijzen, werd genomineerd voor een reeks andere en kreeg in 2010 zelfs de prestigieuze internationale Impac Award, met een vette prijzenpot van maar liefst 100.000 euro. Ook volgde er in 2013 een verfilming, door regisseur Nanouk Leopold. Boven is het stil is een oer-Nederlands boek: aards en rauw, verstild, met geen woord teveel.

    Helmer is een boer van in de vijftig die samenleeft met zijn bejaarde vader. Op een dag besluit hij dat het tijd is voor verandering en verhuist hij zijn amper nog mobiele vader van de grote ouderslaapkamer naar een kamer boven in het huis. Zelf neemt hij de benedenverdieping onder handen, koopt een nieuw bed (tweepersoons) en verft de boel. Vanaf de eerste pagina’s merk je dat vader en zoon een moeizame verstandhouding hebben. Er wordt weinig gesproken, Helmer voorziet zijn vader van het broodnodige, verzorgt hem minimaal, en laat hem vooral veel stil op bed liggen. “Als ik de deur wil dichtdoen, roept hij: ‘Dorst.’ ‘Ik heb ook wel eens dorst.’ Ik trek de deur stevig achter me dicht en loop de trap af.”

    Ook aan het boerenbestaan wijdt Helmer zich met minimale inspanning. De koeien worden gemolken, de schapen en twee ezels krijgen net de verzorging die ze nodig hebben. Het leven lijkt grotendeels in een sleur te verlopen, Helmer bevindt zich half in het verleden, zonder hoop voor de toekomst. Wat blijkt: hij had helemaal geen boer willen worden, hij wilde niet op deze manier met zijn vader eindigen. Het leven dat hij leidt was voorbestemd voor zijn tweelingbroer Henk, de lieveling van zijn vader, en diens vriendin Riet. Een noodlottig ongeval gooide roet in het eten en zorgde ervoor dat Helmer zijn studie Nederlands in Amsterdam op moest geven.

    Onverwachts neemt Riet weer contact met Helmer op. Dat vormt het echte schakelpunt in de roman – en in het leven van Helmer. Wanneer hij hoort dat een buurman naar Denemarken verhuist, begint bij hem een droom te ontwaken om eveneens een nieuw leven te beginnen, weg van zijn verleden, het vlakke land en de onafgebroken afwisseling van de seizoenen.

    Gerbrand Bakker slaagt er in zijn eerste roman in om met ogenschijnlijk simpele pennenstreken een intrigerende en levensechte hoofdpersoon neer te zetten. De manier waarop Helmer met zijn machteloze vader omgaat schuurt, in het begin, maar later begrijp je zijn beweegredenen en moet je constateren dat er ondanks alles wat er is gebeurd in Helmer iets van liefde en genegenheid schuilgaat.

    De soms trage beschrijvingen zorgen ervoor dat je als lezer heel wat moeite moet doen, bovendien lijkt er zo weinig te gebeuren dat je je afvraagt of Bakker niet net wat meer actie in het plot had moeten verwerken. Maar desondanks blijft Boven is het stil je bij, al was het alleen al dankzij de ingetogen beschrijvingen van het boerenleven, het land, het water, de vogels en het vee. De bijpersonen – in de figuren van de buurvrouw en haar twee kinderen – en de terloopse humor geven de broodnodige lucht aan het verhaal. Bakkers debuutroman is een somber en verstild verhaal over rouw, de verbinding met mensen om je heen, vergeving en lotsbestemming.

advertentie
Terug naar boven

Gratis boekentips

Meld je aan voor de nieuwsbrief en ontvang nieuwe leestips