Uncategorized

Recensie: Totaal door het dolle heen, Karen Joy Fowler

Karen Joy Fowler is vooral bekend van haar megasucces The Jane Austen Book Club. Met haar meest recente roman zou ze zomaar weer eens een groot succes in handen kunnen hebben – het boek werd al genomineerd voor de Man Booker Prize 2014. Totaal door het dolle heen is een indringende roman over familiebanden, zusterliefde en –rivaliteit en levensbepalende keuzes. Op bedrieglijk slimme wijze weet Fowler je op het verkeerde been te zetten, onder je huid te kruipen en je vooral te raken met deze wonderlijke familiegeschiedenis.

Koop dit boek: Paperback

‘Laat het begin maar weg en begin in het midden.’ De vader van de praatgrage Rosemary zei dit vaak tegen zijn dochter als ze nog iets wilde vertellen voor het slapengaan. Ze is het niet vergeten, want ze begint haar familiegeschiedenis ook in het midden, in de winter van 1996. Rosemary is tweeëntwintig, studeert aan de universiteit van California en het is ruim tien jaar geleden dat ze haar broer Lowell voor het laatst zag en ruim zeventien jaar geleden dat ze iets vernam van haar zusje Fern. Ze blikt terug op haar jeugd, die op de grote boerderij met haar ouders, broer en zusje in vele opzichten idyllisch genoemd kan worden. Totdat Rosemary op haar vijfde naar haar grootouders wordt gestuurd, om er vervolgens bij thuiskomst achter te komen dat haar zusje Fern is verdwenen. Haar broer is boos, haar moeder is verdrietig en haar vader probeert het gezin bijeen te houden. Dat lukt, maar de verdwijning van Fern ontwricht de levens van alle gezinsleven voorgoed.

Niemand heeft ooit meer over haar gesproken. Pas jaren later, wanneer Lowell ineens weer opduikt en Rosemary niet meer om de herinneringen van vroeger heen kan, ontrafelt ze wat er daadwerkelijk met Fern is gebeurd. Ze gaat op zoek naar haar bijzondere zusje, naar de waarheid, en ontdekt wat de verdwijning te maken heeft met haar vader, een beroemde hoogleraar in de gedragspsychologie, en met zichzelf.

Dat de keuzes die je familie maakt soms levensbepalend zijn, wordt in Totaal door het dolle heen maar al te duidelijk. Toch zijn herinneringen en ervaringen altijd vertroebeld door je eigen gevoelens, emoties en leeftijd, waardoor je soms gebeurtenissen vanuit je huidige volwassen perspectief van een logisch kader voorziet dat er destijds niet was. Fowler maakt hier handig gebruikt van en schetst een zussenliefde en –rivaliteit die vanuit verschillende perspectieven geïnterpreteerd zou kunnen worden. Dat is niet alleen heel erg slim, maar het geeft het verhaal ook een wending die zelfs de meest ervaren lezer niet zou verwachten. Natuurlijk is Fern een bijzonder zusje, zoals ieder zusje dat in wezen is, maar haar hartverscheurende verdwijning krijgt wel een heel naar bijsmaakje door de gedragspsychologische achtergrond van hun vader.

Fowler spreekt de lezer menigmaal direct aan en waarschuwt dan bijvoorbeeld dat je je niet teveel aan een personage moet hechten of dat je nog niet alles over een bepaald personage weet. Die directe aanpak geeft de roman een bijzonder tintje en trekt je nog dieper het verhaal in. De uiteenzettingen van Jean Piaget, Franz Kafka en Thomas More worden door Fowler gebruikt als de bouwstenen voor de prachtigste zinnen, zonder hoogdravend literair of intens wetenschappelijk aan te voelen. Mede daarom, maar vooral door het intelligente plot, is Totaal door het dolle heen één van de meest verrassende romans van het laatste decennium.

Totaal door het dolle heen / Karen Joy Fowler / Vertaling: Wim Scherpenisse / Nieuw Amsterdam Uitgevers / Paperback: €21,95

Reageer op dit artikel

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *